NOWY ZABYTEK, STARA FABRYKA

Fabryka cukrów Franciszka Anczewskiego na Nowej Pradze doczekała się wreszcie wpisu do rejestru zabytków. Decyzję podjął wojewódzki konserwator zabytków prof. Jakub Lewicki. 

Ochroną objęto południowo – wschodnią i południowo — zachodnią oficynę oraz budynek piekarni wraz z terenem, na którym stoi posesja. Obiekt znajduje się przy ulicy 11 Listopada na Nowej Pradze. W uzasadnieniu wniosku czytamy: „Zabudowa zespołu zachowała w znacznym stopniu pierwotną formę architektoniczną. Na walory artystyczne budynków składają się motywy zdobnicze charakterystyczne dla budownictwa ceglanego, takie jak ceglane gzymsy z motywami kostkowymi, zwieńczenia okien i drzwi z klińcowymi zwornikami, doświetlenie wnętrz wysokimi wielokwaterowymi oknami czy pionowe podziały elewacji w formie masywnych lizen". Wojewódzki konserwator zabytków zwrócił również uwagę na walory historyczne obiektu: „Stanowi on świadectwo zamkniętej już epoki w rozwoju architektury i urbanistyki tej części miasta, cenny dokument historii ulicy oraz jej rozwoju budowlanego, a także istotne źródło wiedzy na temat historii architektury przemysłowej łączącej w sobie funkcjonalność z cechami stylistycznymi tradycyjnej architektury ceglanej". 

Fabryka cukrów „F. Anczewski” powstała w 1865 roku. Od około 1880 rozpoczęła swoją działalność przy ulicy 11 Listopada. Produkowano tutaj najróżniejsze słodkości, m.in.: biszkopty, karmelki oraz czekoladę. Wyroby sprzedawane były w sklepach firmowych na ulicy Marszałkowskiej i Niecałej.

W 1900 roku firmę przejął Teodor Lissowski. Firma działająca nadal pod pierwotną nazwą zatrudniała 100 pracowników, by dziesięć lat później przejść na własność znanego warszawskiego cukiernika pana Skorupki. Po wojnie zabudowania przeszły na własność Skarbu Państwa. 

W maju br. w dawnych zabudowaniach fabryki otwarto galerię sztuki Cukry Praga. Pierwszą zorganizowaną w tym miejscu wystawą była ekspozycja zatytułowana „Oboladze Light Industry” prezentująca jedyne w swoim rodzaju obiekty świetlne, m.in. lampy zaprojektowane przez artystę Justyna Oboladze. 

Budynek główny, czyli hala, wraz z przylegającą do niego od północy trzypiętrową oficyną pochodzą z 1900 roku, druga parterowa oficyna jest o dziesięć lat starsza. Z 1925 roku pochodzi budynek piekarni.
Magdalena Kuc

23 listopada 2020 roku
Copyright ©2020 Warszawa Express, All Rights Reserved.
Przygotowanie strony: Sławomir Chodorski
Liczba odwiedzin: 188154