PREMIER W KLUBIE TOWRZYSKIM...

W dawnej Warszawie „towarzystwo” spotykało się w tzw. resursach, innymi słowy w klubach organizowanych przez najbardziej wpływowych obywateli miasta. 

Jednym z nich była resursa kupiecka. Została założona 20 października 1820 roku. W statucie założycielskim czytamy, że powstała w celach „wspólnej, godziwej rozrywki i towarzyskich zebrań, na tle muzykalnych produkcji oraz rozmów o sprawach zawodowych i potocznych”. Powstała z inicjatywy Wojciecha Sommera, starszego zgromadzenia kupieckiego, który został jej pierwszym dyrektorem. Członkami założycielami, oprócz Sommera, byli: August Döppler, Franciszek Köhler, Józef Dyzmański, Henryk Veithusen, Jerzy Kurtz, Józef Gotti, Mikołaj Blohm oraz Jakub Liedtkie. Panowie prowadzili rozległe interesy w krajach Europy Zachodniej i zapewne właśnie tam zetknęli się z podobnymi instytucjami. 

Członkami klubu mogły zostać wyłącznie osoby pełnoletnie, cieszące się „niepodległą egzystencją”. Wymagano od nich, by odznaczały się rozległą wiedzą i dużym doświadczeniem, miały dobre maniery oraz posiadały na terenie miasta lub w jego okolicy stałe zamieszkanie. Przyjęcie danej osoby do klubu odbywało się w drodze głosowania. Posługiwano się białymi i czarnymi kulkami. Każdy z kandydatów, w wypadku uzyskania 50% czarnych kulek, mógł po jakimś czasie ponownie podchodzić do głosowania. Koszt wpisowego wynosił 72 złote polskie. Składka roczna – 90 złp. Dla porównania, 4-litrowy garniec gorzałki kosztował od 4 do 6 złp. 

Dla członków prenumerowano różnego rodzaju czasopisma, organizowano zabawy przy muzyce, kupowano książki. Na czele resursy stał prezes lub dyrektor. W skład zarządu, wybieranego każdego roku na walnym zgromadzeniu, wchodził tzw. gospodarz zajmujący się bieżącymi sprawami technicznymi, kasjer, bibliotekarz oraz sekretarz. Liczba członków warszawskiej resursy tuż przed wybuchem powstania listopadowego wynosiła 300 osób. Siedziba klubu mieściła się w pałacu Zeydlera (pałacu Młodziejowskiego) na ulicy Miodowej. 

Ulubioną rozrywką panów była, m.in. gra w karty, której oddawano się z lubością do późnych godzin nocnych. Wśród członków prym wiedli Adam Czartoryski, późniejszy podkomorzy dworu cara Mikołaja I, lekarz - Wilhelm Malcz, Samuel Bogumił Linde, autor monumentalnego słownika języka polskiego, Józef Elsner, nauczyciel Chopina oraz senator Nikołaj Nowosilcow, komisarz carski przy Radzie Stanu Królestwa Polskiego, jeden z najbliższych współpracowników cara Aleksandra I. W resursie przy Miodowej w 1829 roku miał swój koncert Fryderyk Chopin. Ta pierwsza resursa działała do roku 1829, kiedy nastąpił rozłam, za sprawą Piotra Steinkellera, jednego z największych potentatów finansowych tamtych czasów. Steinkeller zdegustowany m.in. niezbyt dobrymi warunkami na ulicy Miodowej (klub składał się zaledwie z kilku niewielkich sal), za własne pieniądze zakupił pałac Mniszchów przy ulicy Senatorskiej z przeznaczeniem na nową siedzibę stowarzyszenia. Poszli za nim najbardziej wpływowi członkowie klubu. Nowa resursa kupiecka zaczęła działać na początku 1830 roku. 

Magdalena Kuc 

20 października 2020 roku
XXI Międzynarodowy Kongres Antyalkoholowy
Narodowe Archiwum Cyforwe, domena publiczna
Wizyta oficjalna premiera i ministra spraw zagranicznych Belgii
Narodowe Archiwum Cyforwe, domena publiczna
Pałac Młodziejowskiego
Fot. Sabina Chyla
Copyright ©2020 Warszawa Express, All Rights Reserved.
Przygotowanie strony: Sławomir Chodorski
Liczba odwiedzin: 194708