KOWALSKI - ZWANY PAPIEŻEM SŁOWIAN

Na zamku Hartheim, tym samym, w którym Niemcy utworzyli ośrodek eutanazji niepełnosprawnych więźniów III Rzeszy zginął polski męczennik – doktor Kościoła Katolickiego Mariawitów, Maria Michał Jan Kowalski. 

Urodził się 26 grudnia 1871 roku w mazowieckim Latowiczu. Uczył się w seminariach w Warszawie i Petersburgu. Święcenia kapłańskie przyjął w wieku 26 lat i będąc wikarym w kościele Kapucynów w Warszawie zetknął się z mariawityzmem, czyli naśladowaniem życia Maryi. Przystąpił do Tajnego Zgromadzenia Kapłanów Mariawitów, przyjął imię Maria Michał i został prowincjałem płockim Zgromadzenia. Razem z Mateczką Marią Franciszką Kozłowską, założycielką Zgromadzenia, oraz innymi księżmi został ekskomunikowany, co spowodowało odłączenie się mariawitów od Kościoła Katolickiego. 

Po śmierci siostry Marii Franciszki Kozłowskiej w 1921 ogłosił się arcybiskupem i przywódcą Starokatolickiego Kościoła Mariawitów. Wprowadził wiele radykalnych reform: ogłosił przeniesienie Stolicy Apostolskiej z Watykanu do Płocka, przez co nazywany był słowiańskim papieżem, zniósł celibat, wprowadził kapłaństwo kobiet. Ożenił się z Izabellą Wiłucką, przełożoną Zgromadzenia Sióstr Mariawitek, którą później konsekrował na Arcykapłankę Kościoła Mariawickiego, a która po aresztowaniu Arcybiskupa aż do swojej śmierci pełniła obowiązki zwierzchnika Kościoła Katolickiego Mariawitów. 

Wielu wyznawcom i duchownym te reformy się nie spodobały i w 1935 roku arcybiskup Kowalski został usunięty ze swojego stanowiska przez Kapitułę Generalną Kościoła. W rezultacie mariawityzm rozpadł się na dwie odrębne organizacje kościelne: Kościół Katolicki Mariawitów, wierny swojemu przełożonemu, zachował reformy abp. Michała Kowalskiego, a jego centrum stał się odtąd Felicjanów, oraz Starokatolicki Kościół Mariawitów (z siedzibą w Płocku), przy którym pozostała większość duchownych i świeckich Mariawitów. 

Wielokrotnie przeciwko arcybiskupowi prowadzone były procesy sądowe, ale najgłośniejszy był wytyczony przez Akcję Katolicką pod koniec lat 20. Został w nim oskarżony o czyny lubieżne wobec nieletnich mieszkanek klasztoru oraz wykorzystywanie stanowiska w celu zmuszania do nierządu podległych sióstr zakonnych. Wyrok 4 lat więzienia i pozbawienia praw publicznych został na podstawie amnestii skrócony do 2 lat i 8 miesięcy – więzienie w Rawiczu opuścił 9 stycznia 1938 roku. Mariawici uznali, że w trakcie procesu doszło do wielu uchybień. Miał być sterowany przez kler rzymskokatolicki, który poprzez atak skierowany na osobę zwierzchnika zamierzał doprowadzić do wyrugowania mariawityzmu z polskiego społeczeństwa. 

We wrześniu 1939 roku arcybiskup wystosował list do Adolfa Hitlera, w którym m.in. sprzeciwił się aneksji Gdańska i zaproponował mu przejście na mariawityzm. Wzbudziło to zainteresowanie Niemców tą małą wspólnotą religijną i zakwalifikowano ją jako niezwykle niebezpieczną. Michał Kowalski został aresztowany 25 stycznia 1940, a kilkanaście miesięcy później wywieziony do obozu koncentracyjnego w Dachau, gdzie jako więzień nr 24542 przebywał na bloku 28 wspólnie z polskimi księżmi katolickimi. 

18 maja 1942 wiekowy i schorowany arcybiskup Jan Maria Michał Kowalski został wywieziony z KL Dachau do zamku Hartheim pod Linzem. Według oficjalnych dokumentów obozowych zmarł w nocy 26 maja 1942. Zdaniem prokuratorów Instytutu Pamięci Narodowej, najprawdopodobniej zginął w komorze gazowej jeszcze tego samego dnia, w którym przywieziono go do Hartheim. 

Dziś założony przez niego kościół liczy około 3 tysięcy wiernych, a więc kilka razy mniej niż Kościół Starokatolicki Mariawitów.

Dorota Wójcik

25 maja 2020 roku
domena publiczna
Copyright ©2020 Warszawa Express, All Rights Reserved.
Przygotowanie strony: Sławomir Chodorski
Liczba odwiedzin: 193432