POWSTANIE WARSZAWSKIE DZIEŃ PO DNIU

15 SIERPNIA 1944

W nocy z 14 na 15 sierpnia lotnictwo alianckie dokonuje kolejnych zrzutów broni i amunicji nad Warszawą. Niemcy zestrzeliwują cztery spośród ponad dwudziestu samolotów. 

Jeden z samolotów, typu Liberator KG-836, z załogą południowoafrykańską, spada w płomieniach na ulicy Miodowej, obok powstańczej barykady. Giną wszyscy lotnicy. Z płonącego samolotu udaje się powstańcom wydobyć część zaopatrzenia oraz wymontować działko pokładowe. 

Tego dnia w całej Warszawie, powstańcy uroczyście obchodzą Dzień Żołnierza. Odbywają się okolicznościowe koncerty, spotkania i, przede wszystkim, odprawiane są w oddziałach uroczyste msze. 

Na Powiślu, w budynku Warszawskiego Konserwatorium Muzycznego, obecnie Uniwersytet Muzyczny i Towarzystwo im. Fryderyka Chopina, w dniu Matki Boskiej i Dnia Żołnierza Polskiego grał profesor Stanisław Kazuro. 

W Śródmieściu Południowym, w budynku Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej przy ulicy Koszykowej, żołnierzom i cywilom śpiewał Mieczysław Fogg. 

Nieprzyjaciel kontynuuje ataki na Stare Miasto. Szczególnie intensywne walki toczą się na odcinku frontu od Ogrodu Krasińskich do placu Teatralnego, gdzie niemiecka piechota atakuje pozycje powstańcze w rejonie Arsenału, ulicy Tłomackie, reduty „Bank Polski” i reduty „Ratusz”. Niemcom udaje się opanować pałac Mostowskich. W nocy odbija go oddział z batalionu „Wigry”. Wieczorem Niemcy uderzają na barykady przed Bankiem Polskim przy Bielańskiej i na klasztor Kanoniczek przy pl. Teatralnym. Powstańcy odpierają ataki nieprzyjaciela. 

W Śródmieściu Północnym, od godziny 10.00, Niemcy atakują powstańcze pozycje z niespotykaną dotychczas zaciekłością. Niemcy uderzają od północy – wzdłuż Żelaznej, Walicowa, Ciepłej, Rynkowej i Granicznej oraz od zachodu – wzdłuż Srebrnej, Siennej, Pańskiej, Prostej, Łuckiej i Grzybowskiej. Równocześnie ostrzeliwują pozycje powstańcze, zwłaszcza Dworzec Pocztowy i Dom Kolejowy. Walki toczą się praktycznie cały dzień. Oddziałom kpt. Wacława Stykowskiego „Hala” i oddziałom ze zgrupowania „Chrobry II” udaje się odeprzeć wroga na pozycje wyjściowe. 

Poszczególne domy kilkakrotnie przechodzą z rąk do rąk. Wieczorem Niemcy wracają do pozycji wyjściowych ze stratą co najmniej 150 zabitych żołnierzy. Zniszczonych zostaje 5 czołgów. W Al. Ujazdowskich 23 oddział AK zdobył budynek obsadzony przez kompanię SA. 

Z Ogrodu Saskiego nieprzyjaciel prowadzi ostrzał placu Napoleona. W ogniu staje najwyższy budynek Warszawy, Prudential. Pożary wybuchają również na ulicach Moniuszki, Sienkiewicza i Mazowieckiej. 

Do Warszawy dociera niemiecki ciężki samobieżny moździerz "Karl" kaliber 600 mm, który wystrzeliwuje pociski o wadze 1200 kg. Moździerz zajmuje stanowisko ogniowe w Parku Sowińskiego na Woli. 

W Śródmieściu Północnym, powstaje batalion AK "Rum", z dowódcą kapitanem Kazimierzem Bilskim pseudonim „Rum”. Jako oddział szturmowy operuje w rejonie ulic Waliców - Ciepła. 

Niemcy rozmieszczają na płd.-zach. dwie dywizje węgierskie mające zagrodzić drogę oddziałom AK idącym na pomoc powstaniu. 

Na Mokotowie zatrzymanych zostaje dwóch oficerów węgierskich. Ppłk Stanisław Kamiński „Daniel” nawiązuje za ich pośrednictwem kontakt z dowództwem oddziałów węgierskich stacjonujących w Zalesiu pod Warszawą. Oddział „Jeleń” rtm. Lecha Głuchowskiego „Jeżyckiego” obsadza fort Legionów Dąbrowskiego. 

Na Pradze Niemcy rozpoczynają masowe aresztowania, przede wszystkim mężczyzn w wieku pomiędzy 16 a 50 rokiem życia, którzy wywożeni są na roboty do Niemiec lub do obozów koncentracyjnych. 

Z Puszczy Kampinoskiej, o godz. 22, wyrusza oddział liczący ok. 730 żołnierzy. Idzie z odsieczą dla Starego Miasta pod dowództwem podpułkownika Wiktora Ludwika Konarskiego „Victora”. W rejonie Powązek dowódca rezygnuje z natarcia. Powodem jest brak łączności oraz rozproszenie oddziałów. Część z nich przedziera się na Żoliborz. Pozostali żołnierze wycofują się do puszczy. 

Samoloty sowieckie bombardują lotnisko Okęcie zajęte przez Niemców. 

Rząd sowiecki odmawia możliwości lądowania samolotów zrzucających poprzedniej nocy pomoc amerykańską i brytyjską dla powstania. 

Niemieckie radio DVB w audycji o godz. 20.00 podaje, że upadek powstania jest już faktem dokonanym.

Karol Karasiewicz 

15 sieprnia 2020 roku
Fot. MaSzt
Wrak samolotu zestrzelonego w Warszawie nocą z 14 na 15 sierpnia 1944
Fot. Andrzej Papliński
Copyright ©2020 Warszawa Express, All Rights Reserved.
Przygotowanie strony: Sławomir Chodorski
Liczba odwiedzin: 193217