POWSTANIE WARSZAWSKIE DZIEŃ PO DNIU

7 WRZEŚNIA 1944

Tego dnia Powiśle jest już w rękach niemieckich. Dzień wcześniej, przekraczając Nowy Świat, wycofały się siły powstańcze oraz ewakuowała część ludności cywilnej. Niemcy z marszu przypuszczają generalny szturm na Śródmieście Północne, atakując powstańcze pozycje wzdłuż Nowego Światu. Przeprowadzają równolegle natarcia z Ogrodu Saskiego i Placu Żelaznej Bramy na pozycje powstańcze na ulicy Królewskiej i na Placu Grzybowskim. 

Żołnierze batalionów "Kiliński" i "Gustaw" bronią swoich pozycji w rejonie Nowego Światu oraz pozycji oddziału majora Włodzimierza Zawadzkiego "Bartkiewicza" w rejonie Placu Małachowskiego i Królewskiej. Odpierają powtarzające się zmasowane ataki niemieckie, utrzymując dotychczasowe pozycje. Domy po nieparzystej stronie Nowego Światu kilkakrotnie przechodzą z rąk do rąk.

Niemcy prowadzą również działania w rejonie Twardego Frontu, bronionego przez Zgrupowanie Chrobry II. Nacierają od strony Dworca Głównego na pozycje powstańcze na Chmielnej, bronione przez batalion „Gurt” pod dowództwem kapitana Kazimierza Czapli „Gurta”. Z Placu Zawiszy pozycje powstańcze na Towarowej i Srebrnej bronione są przez 3 kompanię Zgrupowania „Chrobry II” dowodzoną przez porucznika Zbigniewa Bryma „Zdunina”.

iemcy trzykrotnie atakują pozycje powstańcze w Alejach Jerozolimskich od strony hotelu "Polonia" i na ulicy Nowogrodzkiej, bronione przez Batalion „Iwo – Ostoja”, Batalion „Bełt”, na ulicy Widok i Chmielnej bronione przez Batalion „Kiliński”. Warto tutaj wspomnieć, że w Batalionie „Iwo-Ostaja” służył Augustin Agbola O`Brown, czarnoskóry powstaniec rodem z Nigerii, przedwojenny muzyk pracujący w zespołach w Warszawie. Jednocześnie Niemcy usiłują zniszczyć barykadę w Alejach Jerozolimskich, osłaniającą szlak komunikacyjny pomiędzy Śródmieściem Północnym i Południowym. 

Około godziny 15 ze skrzyżowania ulicy Marszałkowskiej i Alei Jerozolimskich trzy czołgi i dwa działa szturmowe otworzyły ogień na pozycje powstańcze niszcząc doszczętnie nawierzchniową osłonę przejścia. Uniemożliwiło to przechodzenie przekopem oraz zerwało umieszczoną w nim linię telefoniczną „Eski”. Powstańcy pociskiem wystrzelonym ze zrzutowego brytyjskiego granatnika przeciwpancernego PIAT zniszczyli niemiecki pojazd gąsienicowy typu Boggward, wykorzystywany do podwożenia pod cel ładunków wybuchowych. Podobny, zdobyty przez powstańców na Starym Mieście, eksplodując zabił 13 sierpnia ponad 300 osób. 

Wykorzystując przewagę powstańcy obsadzają szereg domów w Alejach Jerozolimskich, przy Nowogrodzkiej oraz w pobliżu Marszałkowskiej. Przejmują też kontrolę nad ważnym strategicznie skrzyżowaniem Al. Jerozolimskich i Marszałkowskiej. _

Cały dzień lotnictwo niemieckie prowadzi intensywne naloty bombowe w kwadracie ulic między Marszałkowską a Nowym Światem, Chmielną a Świętokrzyską. Największych zniszczeń doznaje zabudowa w okolicach Placu Napoleona. _

Komendant obwodu Żoliborz, podpułkownik Mieczysław Niedzielski "Żywiciel" wprowadził godzinę policyjną od 20.00. Trwa intensywny ostrzał artyleryjski Mokotowa. Pociski padają w rejonie ulic Odyńca, Ursynowskiej, Racławickiej, Tenisowej i Misyjnej. Na Dolnym Mokotowie toczą się zacięte walki w rejonie ul. Promenady, Dolnej i Konduktorskiej. 

Cywilne władze powstańcze upoważniają zarząd PCK do porozumienia się z dowództwem niemieckim w sprawie ewakuacji z miasta starców i dzieci oraz chorych. W toku pertraktacji z gen. Rohrem czas wyjścia ludności, skłonnej do opuszczenia Warszawy, ustala się na dni 8 i 9 września, w godz. 12.00-14.00.

Karol Karasiewicz 

7 września 2020 roku
Fot. Wiesław Chrzanowski. 
Źródło: Archiwum Akt Nowych
Fot. MaSzt
Copyright ©2020 Warszawa Express, All Rights Reserved.
Przygotowanie strony: Sławomir Chodorski
Liczba odwiedzin: 191441