POWSTANIE WARSZAWSKIE DZIEŃ PO DNIU

13 WRZEŚNIA 1944

W ciągu dnia pierwsze jednostki sowieckie oraz oddziały 1 Dywizji im. Tadeusza Kościuszki wkraczają na Pragę. Toczą się ciężkie walki uliczne. Kościuszkowców wspierają w końcowej fazie walk czołgi z 1 Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte oraz działa 13 Pułku Artylerii Przeciwpancernej. Do 16:30 1 Pułk Piechoty zdobył skrzyżowanie ulic Zamojskiego z Targową oraz Zieleniecką. W nocy 2 Pułk Piechoty zdobywa Dworzec Wileński, a 3 Pułk stację kolejową Warszawa - Praga. Rosjanie, ze 175 DP zdobywają Grochów i kontynuują natarcie na Saską Kępę. Sowiecka 76 DP zdobywa Targówek i atakuje pozycje niemieckie na Nowym Bródnie. 

Niemcy wysadzają warszawskie mosty. Wczesnym popołudniem zostaje wysadzony most Poniatowskiego. I tego samego dnia wieczorem, jeszcze niepotrzebnie, mosty kolejowe – Średnicowy i Przy Cytadeli. Przed północą -  most Kierbedzia.

Na Czerniakowie trwa silny ostrzał artyleryjski i bombardowania lotnicze. Nacierające oddziały niemieckie dążą do oderwania pozycji powstańczych od brzegów Wisły. Zmasowanym ogniem artyleryjskim masakrują tereny będące w rękach powstańców na Powiślu czerniakowskim. Kolejne stanowiska powstańcze w rejonie Portu Czerniakowskiego i po parzystej stronie na ulicy Łazienkowskiej są systematycznie likwidowane przez Niemców. Zdziesiątkowane oddziały AK wycofują się oddając Port Czerniakowski, parzystą stronę ulicy Łazienkowskiej, ruiny przy Przemysłowej, Gazownię na Ludnej. Zajmują nowe pozycje na linii zabudowy Czerniakowa. Powstańcy zmuszeni przewagą wroga opuszczają teren szpitala świętego Łazarza. Powiśle czerniakowskie zostaje odcięte od Śródmieścia. Powstańcy przeprowadzają kontratak siłami oddziałów "Czata 49" w kierunku na wlot ulicy Książęcej na plac Trzech Krzyży. Kontratak załamuje się. Nie udaje się zatem przywrócić łączności między Czerniakowem a Śródmieściem. W tym czasie Niemcy zdobywają gmach ZUS. W płomieniach ginie kilkudziesięciu rannych. 

W Śródmieściu na Marszałkowskiej ginie dowódca patrolu megafonowego Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK, kapral podchorąży rezerwy Bernard Wojciech Mencel "Paweł Janowicz", poeta, związany w czasie okupacji z konspiracyjnym miesięcznikiem „Sztuka i Naród”. 

W nocy 13/14 września Sowieci dokonują pierwszych zrzutów lotniczych z pomocą dla Walczącej Warszawy. W akcji biorą udział 282 samoloty. Ogółem na teren Żoliborza, Śródmieścia i Powiśla zrzucono 30 ton żywności, 1200 granatów i 80 sztuk broni.

Karol Karasiewicz 

13 września 2020 roku
Fot. MaSzt
Copyright ©2020 Warszawa Express, All Rights Reserved.
Przygotowanie strony: Sławomir Chodorski
Liczba odwiedzin: 117625