JEDNO MIASTO – DWA ŚWIATY

Nowa albumowa książka wydawnictwa Biały Kruk „Pamięć Warszawy” ukazuje zmiany oblicza miasta w trudnym XX wieku oraz pamięć współczesnych o przeszłości.
Warszawa przez kilka stuleci była stolicą Polski i rozwijającym się miastem. Rozrastała się chwilami dynamicznie, czasami mniej dynamicznie, ale równomiernie zmieniała swoje oblicze zależnie od czasów, trendów i potrzeb rządzących. Wiek XX dla całej Europy był trudny, wiele miast podczas wojen ucierpiało, ale to, co spotkało Warszawę z powodu idee fixe jednego człowieka, przekracza wyobraźnię niejednego człowieka. Twórcy albumu „Pamięć Warszawy” pokazują, jak zmieniła się Warszawa po najtragiczniejszych dla niej walkach w czasie II wojny światowej i przede wszystkim jak jej mieszkańcy pamiętają to, co się wydarzyło.
Publikacja jest dwujęzyczna i składa się z trzech części: „Czas rozwoju”, „Czas terroru i ruin”, „Czas pamięci”. Pierwsza dotyczy Warszawy przedwojennej, tętniącej życiem, rozwijającej się, Warszawy coraz bardziej bogatej materialnie i kulturalnie, rosnącej kolejnej metropolii europejskiej. Do 1939 roku. Potem w ciągu kilku lat znika z powierzchni. Zostaje morze gruzów – dosłownie i w przenośni. To znajdziemy w części drugiej – od planu wyniszczenia, poprzez „śmiertelny pierścień”, obydwa powstania, aż do zemsty hitlerowców, czyli mordów i grabieży. Po 1945 roku Warszawa jednak się rodzi na nowo. Część trzecia ukazuje miasto, które nie zapomniało o swojej przeszłości, o swoich bohaterach. Symbolem tego są fotografie pamiątkowych tablic Karola Tchorka oraz innych miejsc pamięci w stolicy, jak na przykład Pomnik Bohaterów Getta czy Pomnik Małego Powstańca. 

„Pamięć Warszawy” to przede wszystkim album, którego atutem są fotografie – archiwalne, ale głównie fotografie wybitnego Adama Bujaka. W częściach I i III dominują właśnie zdjęcia, w części I zdjęcia między innymi pałaców, kościołów, ulic, parków, pomników – dawniej i dziś, a w części III pomników, głazów i tablic. W części II – z wiadomych powodów – więcej jest tekstu, opisów i danych tego, co działo się w stolicy po 1 września 1939 roku, jak to się stało, że miasto znikało, że masowo ginęła ludność cywilna. Autorami tekstów są Wiktor Cygan i Witold Rawski. W rozdziale „Czas pamięci” przywraca się rangę tablicom Karola Tchorka, który w 1949 roku wygrał konkurs dotyczący upamiętniania miejsc, w których mordowano Polaków. Stworzył tablice w szarym piaskowcu z krzyżem maltańskim pośrodku. Tablice rozsiane są po całej Warszawie, ale informacje na nich są ogólne. W tej części albumu też są teksty – relacje, zeznania uczestników i świadków zdarzeń, które nie tylko dostarczają wiedzy, są przede wszystkim ludzkim świadectwem, pełnym emocji i poruszającym. 

Autorem ciekawego wstępu pod tytułem „Czym była Warszawa?” jest znany historyk, prof. Wojciech Roszkowski. Album na pewno jest pozycją na rynku wydawniczym niecodzienną i wartościową. Jak we wprowadzeniu napisał Wojciech Dąbrowski, Prezes Zarządu Spółki PGE, współpracującej przy tworzeniu albumu: „Niniejsza publikacja dotyczy jednego miasta, ale zestawia ze sobą dwa różne światy”. I to jest największą zaletą tej publikacji.
Marta Chodorska
PAMIĘĆ WARSZAWY. Remembering Warsaw

Autor: Bujak Adam, Cygan Wiktor, Rawski Witold 
Wydawnictwo: Biały Kruk 
Języki: polski, angielski 
Rok wydania: 2021 
Oprawa: twarda z obwolutą
Ilość stron: 184 
Format: 23,5 x 27,0 cm 

Copyright ©2020 Warszawa Express, All Rights Reserved.
Przygotowanie strony: Sławomir Chodorski
Sed pede ullamcorper amet ullamcorper primis, nam pretium suspendisse neque, a phasellus sit pulvinar vel integer.
Liczba odwiedzin: 378794