DWOREK NAD JEZIOR(KI)EM

Najprawdopodobniej powstał w połowie XIX wieku. To, że znajduje się na uboczu, w miejscu jeszcze niedawno będącym przedmieściami miasta pozwoliło mu przetrwać. 

Jeden z nielicznych, zachowanych na terenie Warszawy dworków stoi nieopodal Jeziorka Czerniakowskiego. W niektórych źródłach pojawia się przypuszczenie, że wzniesiono go na miejscu drewnianego dworu Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, dawnego właściciela Czerniakowa oraz fundatora pobliskiego kościoła i klasztoru ojców Bernardynów. 

W roku 1922 XIX-wieczny dworek trafił w ręce Wojciecha Zatwarnickiego, doskonale wykształconego ogrodnika, dzięki któremu zaniedbany folwark zamienił się w sprawnie działające gospodarstwo rolne. 

W czasie wojny na terenie gospodarstwa powstała farma chalucowa (kibuc). Tu około 150 młodych Żydów przetrwało okres największych wywózek z getta w sierpniu i wrześniu 1942 roku. Kibuc został zlikwidowany w grudniu tego samego roku, a młodzi ludzie powrócili na teren getta, by w kwietniu roku następnego, jako członkowie Żydowskiej Organizacji Bojowej, wziąć udział w powstaniu. 

Po wojnie gospodarstwo przestało istnieć, niemniej dworek pozostał w rękach przedwojennego gospodarza, a dzisiaj jego potomków. W pewnym okresie mieszkał tu zięć Wojciecha Zatwarnickiego, architekt Zbigniew Karpiński, autor projektu Ściany Wschodniej. 

Niedaleko domu wznoszą się pozostałości "tajemniczej" budowli. Nie są to jednak resztki niemieckich umocnień, jak podejrzewano na jednym z forów, ale pozostałości dawnej lodowni. Od połowy XIX wieku aż do lat czterdziestych dwudziestego wieku gromadzono tu lód wycinany z tafli zamarzniętego Jeziorka Czerniakowskiego. Później dostarczano go do sklepów i restauracji w całej Warszawie. 

Pod koniec lat siedemdziesiątych, na części dawnego folwarku wzniesiono osiedle wieżowców dominujących dzisiaj w panoramie terenów nad Jeziorkiem. 

Zabytkowy budyneczek wydaje się być nimi bardzo przytłoczony.

Arkadiusz Żołnierczyk 

26 maja 2020roku
Fot. Arkadiusz Żołnierczyk
Copyright ©2020 Warszawa Express, All Rights Reserved.
Przygotowanie strony: Sławomir Chodorski
Sed pede ullamcorper amet ullamcorper primis, nam pretium suspendisse neque, a phasellus sit pulvinar vel integer.
Liczba odwiedzin: 359950