OBELISK DLA KAPELANA I JEGO SYNÓW

Niedaleko soboru Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny, naprzeciwko Liceum imienia Władysława IV znajduje się obelisk upamiętniający rodzinę Fedorońko. Lokalizacja nie jest przypadkowa. Szkołę tę ukończyło trzech synów Szymona Fedorońki pełniącego od połowy lat trzydziestych ubiegłego wieku funkcję naczelnego kapelana prawosławnego Wojska Polskiego. Warto w tym miejscu nadmienić, że przed rokiem 1939 co siódmy żołnierz polski był tego wyznania. 

W czasie działań wojennych kapelan trafił do niewoli sowieckiej i do obozu w Kozielsku. W 1943 roku ciało kapelana Niemcy ekshumowali w Katyniu. 

W okupowanej Warszawie pozostawił żonę oraz dwóch młodszych synów.  

Najstarszy, Aleksander, we wrześniu 1939 roku służył w stopniu podporucznika w Brześciu nad Bugiem. Nie wykonał wówczas żadnego lotu bojowego. Pod koniec września przez Rumunię przedostał się do Francji, a stamtąd ewakuowano go do Wielkiej Brytanii. Walczył w stopniu porucznika jako pilot w 300 Dywizjonie Bombowym Ziemi Mazowieckiej. Młodsi bracia podjęli działalność konspiracyjną w Polsce. Orest służył w konspiracyjnym Batalionie Saperów Praskich, a następnie w Oddziale Dyspozycyjnym „B” Kedywu Okręgu Warszawskiego AK. Miał stopień kaprala podchorążego. Taki sam stopień uzyskał jego brat, Wiaczesław. 

Z trzech braci żaden nie przeżył wojny. Aleksander poległ w czasie misji bojowej 25 kwietnia 1944 nad Mannheim. Jego bombowiec Avro Lancaster został zestrzelony przez niemiecki myśliwiec. Pośmiertnie odznaczono go Krzyżem Walecznych. Orest, noszący w konspiracji pseudonim „Ford” lub „Fort”, 1 sierpnia 1944 został przydzielony do 1. plutonu oddziału ochronnego Kwatery Głównej sztabu Okręgu Warszawskiego AK. Zginął jeszcze tego samego dnia podczas walki z Niemcami na placu Dąbrowskiego. Pochowano go na podwórku jednego z budynków przy ulicy Jasnej. 

Wiaczesław, pseudonim „Sławek”, w dniu wybuchu powstania został przydzielony do 153. plutonu 1. kompanii IV Zgrupowania „Gurt” Armii Krajowej. Pełnił funkcję zastępcy dowódcy plutonu. Poległ 18 sierpnia podczas ataku na restaurację „Żywiec” przy zbiegu Alei Jerozolimskich i ulicy Marszałkowskiej. Do uwięzionego na podeście zerwanych schodów „Sławka” Niemcy otworzyli ogień, a gdy padł ranny, ostrzałem blokowali dostęp próbującym dostać się do niego sanitariuszkom. 

Wiaczesław pozostawił młodą wdowę z maleńką córeczką. Druga urodziła się w 8 miesięcy po jego śmierci. Wojnę przeżyła żona Szymona oraz jej synowa. Wspólnie doprowadziły do ekshumacji i złożenia ciał Wiaczesława i Oresta do grobu na Cmentarzu Prawosławnym na Woli. Szymon Fedoreńko spoczywa na cmentarzu w Katyniu. 

10 listopada 2008 roku, przy Soborze Metropolitarnym Marii Magdaleny, został odsłonięty przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego obelisk upamiętniający rodzinę Fedorońko. 

W uroczystości udział wzięły córki Wiaczesława, Aleksandra i Wiesława.

Arkadiusz Żołnierczyk

6 czerwca 2020 roku
Fot. Arkadiusz Żołnierczyk
Copyright ©2020 Warszawa Express, All Rights Reserved.
Przygotowanie strony: Sławomir Chodorski
Sed pede ullamcorper amet ullamcorper primis, nam pretium suspendisse neque, a phasellus sit pulvinar vel integer.
Liczba odwiedzin: 356651