POWSTANIE WARSZAWSKIE DZIEŃ PO DNIU

8 SIERPNIA 1944

Grupy powstańców z "Brody 53" kapitana "Jana", z rejonu cmentarza żydowskiego przeprowadza nieudany wypad na obwodową linię kolejową w celu zniszczenia niemieckiego pociągu pancernego, który swym ogniem nęka obronę powstańczą.
Fot. MaSzt
Grupy powstańców z "Brody 53" kapitana "Jana", z rejonu cmentarza żydowskiego przeprowadza nieudany wypad na obwodową linię kolejową w celu zniszczenia niemieckiego pociągu pancernego, który swym ogniem nęka obronę powstańczą. Płyta pamiątkowa z Cmentarza Powązkowskiego od strony obozowej Na Woli oddziały gen. Reinefartha ponawiają ataki na pozycje powstańcze w rejon cmentarzy wolskich. Zgrupowanie „Radosław” broni się wspierane ogniem dwóch zdobytych 2 sierpnia czołgów typu Panther z Plutonu Pancernego „Wacek”. 

Starówka jest już na pierwszej linii frontu. Niemcy przeprowadzają na nią ataki równocześnie z trzech kierunków: od strony Krakowskiego Przedmieścia i placu Zamkowego, w rejonie placu Teatralnego na pozycje powstańcze w Ratusz i w Pałacu Blanka, Daniłowiczowską i Bielańską, Reduta Bank Polski; oraz od strony Leszna przez ruiny getta. Natarcie wspierane jest ogniem artylerii z pociągu pancernego i z baterii na wschodnim brzegu Wisły. Startujące z lotniska na Okęciu samoloty nurkujące „Stuka” przeprowadzają naloty bombowe na Stare Miasto. 

Niemcy, dążąc do utrzymania trasy wschód-zachód: Chłodna - Ogród Saski, starają się odrzucić polskie oddziały z sąsiednich ulic. Powstańcy skutecznie stawiają opór, utrzymując dotychczasowe pozycje. Polacy przechodzą nawet do akcji zaczepnych, opanowując tereny browaru Haberbusch i Schiele, między Grzybowską a Krochmalną. Wieczorem oddziały niemieckie wycofują się na pozycje wyjściowe. 

W Śródmieściu trwa bój o Aleje Jerozolimskie. Niemcy bezowocnie starają się udrożnić tę ważną dla nich arterię komunikacyjną wschód – zachód. Wielogodzinne walki kończą się sukcesem powstańców. Nie udają się też Niemcom próby rozbicia utworzonego w nocy przejścia przez Aleje. Powstańcy z batalionów „Bełt” oraz „Sokół”, trzymający pozycje po południowej stronie Alei Jerozolimskich, między ulicami Bracka i Marszałkowska, realizują plan budowy barykady. Przecięłaby ona niemiecką komunikację wschód – zachód Alejami Jerozolimskimi, ale przede wszystkim umożliwiłaby komunikację między powstańczym Śródmieściem Północnym i Śródmieściem Południowymi. W trakcie walk ginie bardzo lubiany w Batalionie „Sokół” kapral podchorąży „Antek Rozpylacz”, Antoni Godlewski. 

Powstańcy ze Zgrupowania „Chrobry II” zajmują budynek Dyrekcji Wodociągów i Kanalizacji przy pl. Starynkiewicza. W działaniach bierze udział Witold Pilecki. 

Niemcy kontynuują ataki na pozycje Zgrupowania "Golski" na Politechnice, od strony Pola Mokotowskiego. 

Dowodzenie na Górnym Czerniakowie obejmuje przybyły ze Śródmieścia-Północ dowódca batalionu WSOP - kpt. Zygmunt Netzer "Kryska". 

Na Żoliborzu powstańcy opanowują okolice Instytutu Chemicznego i koszar przy ul. Gdańskiej. 

Na Ochocie sytuacja z godziny na godzinę staje się bardziej krytyczna. Reduty Kaliska i Wawelska nieustannie ostrzeliwane są przez Niemców, atakowane przez piechotę z kolaboranckiej rosyjskiej formacji RONA, która dokonuje potwornych zbrodni na ludności cywilnej w trakcie pacyfikacji Ochoty. 

W „Reducie Wawelskiej” powstańcy realizując plan ewakuacji przekopują się z piwnic do sieci kanałów. Kanały mają odegrać kluczową rolę w ewakuacji do Śródmieścia. 

W Śródmieściu Południowym, z Oddziałów II i III Rejony I Obwodu zostaje utworzony pododcinek "Śródmieście Południowe", którego dowódcą zostaje mjr Stanisław Łętowski "Mechanik". 

W Kampinosie por. Adolf Pilch „Dolina” organizuje Pułk „Palmiry -Młociny”. W skład pułku wchodzą oddziały z Puszczy Nalibockiej oraz oddziały VIII Rejonu VII Obwodu „Obroża” i rejonów sąsiednich. Kpt. Józef Krzyczkowski „Szymon”, zwierzchnik sił AK w Kampinosie, w obawie przed odcięciem wycofuje je na zachód, w rejon Janówek – Brzozówka – Roztoka. 

Z gmachu PKO na rogu Jasnej i Świętokrzyskiej pierwszą audycję nadaje radiostacja powstańcza „Błyskawica”. Nadaje ona na fali 328 i 52,1 MHz 12 razy na dobę. Brak aparatów radiowych powoduje konieczność zainstalowania głośników na ulicach. 

W Śródmieściu i na Starym Mieście działa poczta harcerska, dostarczająca dziennie około 2.000 listów.

8 sierpnia powstaje Ośrodek Opieki Społecznej i Zdrowia. Obwieszczenie dyrektora Wydziału Pracy ODR wzywa ludność do włączenia się w uruchamianie zakładów pracy, prowadzenie kuchni, opiekę nad rannymi, porządkowanie gruzów, chowanie poległych, kolportaż prasy. Cywilnym komisarzem aprowizacji zostaje Franciszek Dederka. Powstaje Inspektorat Propagandy, a w końcu sierpnia - Komitet Opieki na Dziełami Kultury i Sztuki. 

Sowieccy marszałkowie Żukow i Rokossowski meldują Stalinowi, że 25 VIII mogą rozpocząć operację na południe i północ od Warszawy i zająć miasto.

Karol Karasiewicz 

3 sieprnia 2020 roku
Fot. MaSzt
Copyright ©2020 Warszawa Express, All Rights Reserved.
Przygotowanie strony: Sławomir Chodorski
Sed pede ullamcorper amet ullamcorper primis, nam pretium suspendisse neque, a phasellus sit pulvinar vel integer.
Liczba odwiedzin: 359991