DOM PISARZY... (RECENZJA)

„Dom pisarzy w czasach zarazy” to książka, w której Tomasz Jastrun wraca pamięcią do dziejów rodzinnego domu przy ulicy Iwickiej 8A, który w latach stalinowskich zamieszkiwali znani pisarze. 

Istniejąca do dzisiaj kamienica przy ulicy Iwickiej 8A w Warszawie na Mokotowie została przydzielona literatom przez komunistyczne władze tuż po wojnie. Wśród jej mieszkańców byli znani, popularni pisarze. Niektórzy w czasach PRL, niektórzy popularni również dzisiaj. Od 1949 roku kamienicę zamieszkiwał poeta Mieczysław Jastrun z żoną i potem synem. Tomasz Jastrun mieszkał na Iwickiej wiele lat. Tam, razem z innymi dziećmi pisarzy się wychowywał, obserwował bujne życie codzienne i towarzyskie literatów i nie tylko literatów, bo pokoje kamienicy gościły wielu znanych ludzi również ze świata sztuki, teatru czy polityki. Poeta, felietonista, prozaik, dziennikarz napisał barwną opowieść o warszawskim budynku i jego mieszkańcach. 
Traf chciał, że tytuł książki kojarzy się niepodzielnie z pandemią i naszym czasem, ale dotyczy czasów stalinowskich i postalinowskich. Materiały do książki autor zbierał wiele lat, dlatego też wiele lat ona powstała. Rozrosła się do ogromnych rozmiarów, ale mogłaby być jeszcze potężniejsza, bo machina wspomnień, którą Tomasz Jastrun uruchomił, szukając po kraju, po świecie byłych mieszkańców i bywalców kamienicy i przeprowadzając z nimi wywiady, nie zatrzymuje się do dzisiaj. Materiały zbierane kilkadziesiąt lat zaowocowały bardzo ciekawą historią jednego domu, kilku rodzin oraz dzięki bogatym barwnym wspomnieniom i szerokim kontekstom ciekawą oryginalną historią czasów stalinowskich, ukazanych z innej nieco perspektywy, np. przez pryzmat śmierci „wielkiego wodza” i reakcji na nią. Z jednej strony wyłania nam się tutaj brutalna rzeczywistość, od której w dużej mierze los pisarzy i ich rodzin był zależny, a z drugiej strony satyryczno-komiczny obraz życia i podejmowania prób radzenia sobie z tą rzeczywistością. 
Książka zawiera wiele nieznanych dotąd faktów z biografii sławnych osób, ale i szczegóły z ich domowego i rodzinnego życia. Oprócz Jastrunów, poznajemy tutaj między innymi Broniewskich, Sandauerów, Putramentów, historie, a nawet przygody, romanse i anegdoty z życia Marii Dąbrowskiej, Bohdana Czeszki, Pawła Herza, Jana Kotta, Tadeusza Borowskiego czy Jerzego Andrzejewskiego. Cała książka układa się w ciąg miniaturowych, jednostkowych opowieści, dotykających różnych fragmentów życia kamienicy wydobywanych głęboko z pamięci, czasami fragmentów intymnych, skandalizujących, a czasami po prostu zabawnych, choć są wśród nich oczywiście i ponure, jak choćby śmierć Anki Broniewskiej. 

Ten intrygujący reportażowy pamiętnik dopełniony jest niezwykłymi dokumentami i zdjęciami. Autor podkreślał, że unikatowe fotografie zamieszczone w książce są równie ważne co tekst. Całość opowieści wzbogacona jest wywiadami, między innymi z Juliuszem Żuławskim, Sewerynem Pollakiem, Ireną Szymańską, Bronisławą Przybysiową. Do tego jeszcze musimy dodać lekki poetycki styl Tomasza Jastruna i mamy znakomitą lekturę na święta.
DOM PISARZY W CZASACH ZARAZY

Autor: Tomasz Jastrun
Wydawnictwo: Czarna Owca
Rok wydania: 2020  
Oprawa: twarda  
Format: 15,5 x 23,5 cm
Liczba stron: 454
Marta Chodorska

19 grudnia 2020 roku
Copyright ©2020 Warszawa Express, All Rights Reserved.
Przygotowanie strony: Sławomir Chodorski
Sed pede ullamcorper amet ullamcorper primis, nam pretium suspendisse neque, a phasellus sit pulvinar vel integer.
Liczba odwiedzin: 378744