POWSTANIE WARSZAWSKIE DZIEŃ PO DNIU

4 WRZEŚNIA 1944

Od rana Niemcy kontynuują zmasowany ostrzał artyleryjski i bombardowanie Powiśla oraz północnej części Śródmieścia. Po pięciu godzinach niemiecka piechota rozpoczyna szturm Powiśla. Plany okupanta zakładają odciąć powstańcze Powiśle od Śródmieścia Północnego. Niemieckie oddziały nacierają z ulicy Karowej i posuwają się równolegle Wybrzeżem Kościuszkowskim, ulicami Dobrą oraz Browarną, wbijając się w głąb pozycji powstańczych. Około południa, za cenę dużych strat, powstańcom udaje się odrzucić Niemców na pozycje wyjściowe przy ulicy Karowej. Po dwóch godzinach Niemcy ponawiają szturm. Zajmują gmach Zarządu Wodociągów przy ulicy Lipowej. Ciężkie walki trwają do wieczora. Powstańcom bardzo trudno jest organizować stanowiska obronne. Powodem tego są liczne pożary. Dowódca obrony na Powiślu, major Stanisław Błaszczak „Róg” zarządza ewakuację ludności ze szczególnie zagrożonych rejonów dzielnicy. Mają się przenieść do Śródmieścia. 

Tego dnia Elektrownia Miejska na Powiślu przestaje produkować prąd elektryczny. Intensywnie jest bombardowana i niszczona ogniem artyleryjskim. Bez prądu, w dzielnicach powstańczych przestają działać hydrofory, załamuje się produkcja broni i amunicji, drukarnie przestają drukować prasę powstańczą. 

Samo Śródmieście Północne cały czas jest celem intensywnych nalotów bombowych i ostrzału artyleryjskiego. Giną cywile, płoną domy. Ogień niemieckiej artylerii rujnuje zabudowę między Nowym Światem a Placem Napoleona. W innym rejonie Śródmieścia Północnego zabudowa przy ulicach Twardej, Pańskiej, Śliskiej i Siennej jest systematycznie niszczona. W wyniku nalotów bombowych zburzona zostaje kamienica przy Szpitalnej 12, gdzie do tej pory mieściła się drukarnia Wojskowych Zakładów Wydawniczych AK, wydająca "Biuletyn informacyjny" i inne pisma. Pod gruzami śmierć poniosło kilkunastu drukarzy. 

W zbombardowanej tego dnia kamienicy przy ul. Szpitalnej 4 ginie około 100 osób. Wśród poległych jest 10 członków sztabu Rejonu 4 Obwodu Śródmieście AK. Trwa też kolejne bombardowanie gmachu PKO przy Jasnej, w którym kwateruje Komenda Główna AK. Są zabici i ranni. 

Hotel "Victoria" przy ulicy Jasnej zostaje zniszczony. Znajdowała się tu siedziba sztabu dowódcy powstania, pułkownika Antoniego Chruściela "Montera". Sztab przenosi się na ulicę Złotą 9, gdzie znajdowało się Kino Palladium. 

Niemiecka piechota, wspierana ciężkimi działami samobieżnymi, prowadzi szturm za szturmem na powstańcze barykady Śródmieścia Północnego, szczególnie w rejonie ulic Czackiego, Traugutta, Kredytowej, Mazowieckiej. Powstańcy wypierają Niemców z Krakowskiego Przedmieścia na Nowy Świat, z placu Małachowskiego na Mazowiecką, z Chłodnej na Grzybowską. 

W godzinach wieczornych w Śródmieściu Południowym w rejonie Placu Trzech Krzyży trwają zacięte walki o płonący Szpital Św. Łazarza. W nocy z 4 na 5 września następuje przegrupowanie skrwawionych oddziałów "Radosława". Mają się one przemieścić na Górny Czerniaków. Resztki batalionu "Zośka" pod dowództwem kapitana Jerzego Biełousa „Jerzego” oraz porucznika Andrzeja Romockiego "Morro" obsadzają drukarnię firmy wydawniczej Michała Arcta na Czerniakowskiej 225. 

Na Mokotowie cały dzień trwają bombardowania lotnicze.  

Tego dnia niemieckie czołgi niszczą płytę Grobu Nieznanego Żołnierza na Placu Piłsudskiego. 

Premier Wielkiej Brytanii, Winston Churchill, wiedziony troską o walczącą Warszawę, zwraca się do ministra spraw zagranicznych ZSRR, Mołotowa, o cofnięcie odmowy zgody na lądowanie samolotów amerykańskich i brytyjskich na lotniskach sowieckich oraz odmownej decyzji w sprawie pomocy powstańcom przez ZSRR. 

Na froncie zachodnim wojska alianckie wyzwalają Antwerpię w Belgii. Na froncie wschodnim Armia Sowiecka zajmuje Wyszków.

Karol Karasiewicz 

4 września 2020 roku
Fot. MaSzt
Copyright ©2020 Warszawa Express, All Rights Reserved.
Przygotowanie strony: Sławomir Chodorski
Sed pede ullamcorper amet ullamcorper primis, nam pretium suspendisse neque, a phasellus sit pulvinar vel integer.
Liczba odwiedzin: 356749